Staunton Island w GTA 3 — przewodnik po drugiej wyspie Liberty City

Staunton Island to komercyjne i polityczne centrum Liberty City — wyspa wzorowana na Midtownie Manhattanu, pełna drapaczów chmur, kasyn, parków i redakcji prasowych. To tutaj Claude trafia po dramatycznym zakończeniu aktu pierwszego: zdradzie Salvatore, ucieczce z Portland i zaproszeniu od Asuki Kasen. Akt drugi GTA 3 rozgrywa się właśnie na Stauntonie i to on oferuje najbardziej rozbudowaną galerię zleceniodawców, frakcji i fabularnych zwrotów akcji w całej grze. W tym przewodniku przejdziemy przez każdą dzielnicę wyspy, wszystkich ważnych zleceniodawców, kluczowe misje i sekrety, które często umykają podczas pierwszej rozgrywki. Jeśli szukasz szerszego kontekstu geograficznego, sprawdź nasz pillar o mapie Liberty City.

Jak odblokować Staunton Island

Staunton Island staje się dostępne po ukończeniu misji „Sayonara Salvatore" — ostatniego zadania dla mafii Leone w akcie pierwszym. Claude wykonuje wyrok na Salvatore Leone przed Sex Club Seven, po czym Asuka Kasen kontaktuje się z nim i zaprasza do swojego apartamentu w Bedford Point. Nieprzypadkowo — Yakuza ma własne porachunki z mafią, a Claude jest dla nich idealnym narzędziem: bezimiennym, skutecznym i nie powiązanym z żadną frakcją.

Po zaproszeniu Asuki most Callahan zostaje naprawiony przez ekipy drogowe. Wcześniej zniszczyła go wybuchowa ciężarówka podczas misji „Give Me Liberty" — przez cały akt pierwszy most był fizycznie zablokowany barierkami. Można było obejść tę blokadę glitchami (np. przejazdem tunelem kolejowym El Train), ale standardowa rozgrywka zakłada dostęp do Stauntona dopiero po zakończeniu misji portlandzkiego aktu.

Po wejściu na Staunton Island gracz znajdzie apartament Asuki w Bedford Point, gdzie czeka punkt zapisu gry i nowy garaż. To baza wypadowa na cały akt drugi — do czasu, gdy sytuacja fabularna stanie się zbyt gorąca nawet dla Yakuzy.

Geografia Staunton Island

Staunton Island jest największą i najgęściej zabudowaną wyspą Liberty City. Jej kształt zbliżony jest do wydłużonego prostokąta biegnącego na osi północ–południe, a wewnętrzna siatka ulic naśladuje manhattański grid — szerokie, prostopadłe aleje, bloki zabudowy i mosty nad kanałami. Wyspa jest fizycznie znacznie wyższa od Portland — drapacze chmur w Torrington i Bedford Point górują nad całym Liberty City.

Połączenia komunikacyjne Staunton z resztą mapy to trzy obiekty. Most Callahan na wschodzie prowadzi na Portland (odblokowany po akcie I). Porter Tunnel na południu — podwodna przeprawa drogowa — łączy Staunton z Shoreside Vale (odblokowany po akcie II). Shoreside Lift Bridge to most podnoszony na zachodzie, cyklicznie otwierający się dla ruchu łodziowego — oba końce mostu działają niezależnie.

Każda z dzielnic Staunton ma wyraźnie odmienny charakter wizualny, kulturowy i gangowy:

Dzielnice Staunton Island

Bedford Point — kwatera główna Yakuzy

Bedford Point to centralna, najbardziej prestiżowa dzielnica Staunton — tutaj biją fontanny, stoją luksusowe sklepy, a między wieżowcami biegają białe Yakuza Stingery. Najważniejszą lokacją jest apartament Asuki Kasen — drugi sejf w grze i nowa baza operacyjna Claude’a. Garaż apartamentu jest dwuosobowy, punkt zapisu jest dostępny od razu.

To tutaj Asuka wita Claude’a po ucieczce z Portland i to stąd daje swoje pierwsze misje. Apartament jest też miejscem, w którym gracz po raz pierwszy widzi Miguela — przywódcę Kartelu Kolumbijskiego, którego Asuka torturuje przez większość aktu drugiego, wyciągając z niego informacje o operacjach Cartelu. Ta scena — groteskowa, brutalna i zarazem absurdalnie komiczna — jest jedną z mocniejszych w całym GTA 3.

W Bedford Point warto też znać parkingi za budynkami — spawnują się tu Stingery i okazjonalnie Banshee, jeden z szybszych sportowych aut w grze. Kilka hidden packages ukryto na dachach wieżowców, do których prowadzą ukryte rampy lub skok motocykla z sąsiedniego budynku.

Torrington — Donald Love i kasyno Kenjiego

Torrington to zachodnia część Staunton, zdominowana przez dwa ikoniczne budynki: wieżę medialną Donalda Love’a i kasyno Kenjiego Kasena. To stąd startują misje dla Donalda Love’a — jednego z najbardziej zagadkowych zleceniodawców w całej grze.

Kasyno Kenji to szklana wieża przy szerokim bulwarze — wewnątrz mieści automaty, stoły i bar, ale gracz nie może wejść do środka (otwarte drzwi prowadzą do niewidzialnej ściany). Zewnętrznie to jeden z najbardziej rozpoznawalnych budynków Staunton. Misje dla Kenjiego rozgrywają się wokół kasyna: „Bling-Bling Scramble", „Smack Down" i dramatyczne „Waka-Gashira Wipeout" — w której Claude, na zlecenie Donalda Love’a, likwiduje Kenjiego w taki sposób, by wyglądało to jak robota Kartelu. To jeden z najbardziej cynicznych momentów fabuły.

Torrington spawnuje też ekskluzywne auta — Cheetah, Stinger i Banshee pojawiają się tutaj częściej niż gdziekolwiek indziej na wyspie. Jeśli budujesz kolekcję pojazdzów do importu z Wang Cars, Torrington to pierwszy przystanek.

Newport — sejf i salon Wang Cars

Newport to północna dzielnica Staunton i centrum logistyczne Claude’a. Mieszczą się tu trzy kluczowe obiekty tuż obok siebie: sejf (safe house) z garażem, Pay ‘n’ Spray do naprawy i kamufliowania auta oraz Wang Cars — salon, w którym po odblokaniu Staunton startują zlecenia importu pojazdów.

Import/eksport samochodów z Wang Cars to jedno z ciekawszych zadań pobocznych. Gracz dostaje listę pojazdów, które należy dostarczyć — od popularnych Sentineli po rzadkie Cartel Cruisery. Wypłata rośnie z każdym dostarczonym modelem i jest to jeden z lepszych sposobów na zarobek na etapie aktu drugiego.

Newport to też terytorium Yardies — jamajskiego gangu King Courtneya. Z budki telefonicznej przy Wang Cars startują cztery misje poboczne. O wszystkich piszemy szerzej w naszym przewodniku po misjach telefonicznych GTA 3. Yardies jeżdżą charakterystycznymi kolorowymi Yardie Lobo i są jedynym gangiem na Stauntonie, który nie jest bezpośrednio zaangażowany w wojnę Yakuza–Kartel.

Belleville Park — Ray Machowski

Belleville Park to park miejski w stylu Central Parku — rozległy, zalesiony, z ławkami, alejkami, fontanną i stawem. Jego architektura jest jedną z bardziej szczegółowych na Staunton: lampy, drzewa, ścieżki rowerowe i publiczne toalety. Te ostatnie są kluczowe fabularnie.

W toaletach przy Belleville Park ukrywa się Ray Machowski — skorumpowany detektyw policyjny, który zbierał łapówki i jest teraz świadkiem koronnym. Ray boi się własnych kolegów, ukrywa się w ubikacjach i stamtąd zleca Claude’owi zadania: eliminację informatora, ochronę swojego partnera, ewakuację z Liberty City. Misje Raya to jedno z bardziej filmowych wątków w GTA 3 — jego „Marked Man" to intensywna ucieczka z całą policją Liberty City na ogonie.

Belleville Park jest też dobrym miejscem na misje vigilante. Szerokie alejki i dobrze oświetlone drogi wokół parku pozwalają na szybkie pościgi, a policja respawnuje się tu dość regularnie. Kilka hidden packages ukryto w gęstym krzewostanie parku — są widoczne dopiero z bardzo bliskiej odległości.

Fort Staunton — zbombardowane centrum

Fort Staunton to jeden z bardziej tajemniczych obszarów całego GTA 3. Zajmuje centralną-wschodnią część wyspy i jest wielkim, zablokowanym placem budowy — barierki, deski i drut kolczasty odgradzają gruzowisko rozległych budowli. W GTA 3 nie można wejść do środka Fort Staunton normalną drogą.

Powód jest kanoniczny: Fort Staunton został wysadzony przez Toniego Ciprianiego w grze GTA Liberty City Stories (rozgrywającej się kilka lat przed GTA 3). Toni, na zlecenie Salliego Leone i w ramach walki o władzę w undergroundzie Liberty City, podkłada ładunki i wysadza całe centrum dzielnicy. To wyjaśnia, dlaczego w GTA 3 widzimy wielki plac budowy zamiast normalnej zabudowy.

Dla graczy próbujących dostać się do Fort Staunton glitchami — geometria wewnętrzna jest uproszczona i niepełna. Ściany i piętra budynków są wyrenderowane tylko z zewnątrz. DMA Design wiedziało, że nikt tam nie dotrze normalną drogą.

Rockford — zachodnie rezydencje

Rockford to zamożna zachodnia dzielnica Staunton, o niskiej zabudowie i willowym charakterze. Sklepiki z antykami, luksusowe restauracje i szeroki bulwar sąsiadują z kilkoma salonami wystawowymi i biurami. Rockford jest w dużej mierze kontrolowany przez resztki Mafii Leone — tych, którzy przetrwali śmierć Salvatore i nadal działają w mieście.

To tu rozgrywa się kilka misji dla King Courtneya i część misji Donalda Love’a, wymagających przewiezienia ładunku przez zachodnią część wyspy. Rockford ma też charakterystyczny Staunton View Picnic Area — mały park ze stołem piknikowym i widokiem na kanał, który jest jednym z rzadszych miejsc zapisu do speedrunowych tras.

W Rockford spawnują się Patriate SUV — ciężkie terenówki przydatne do misji vigilante i łamania własnych rekordów. Pełna lista pojazdów dostępnych w Rockford pokrywa się w dużej mierze z ogólną listą pojazdów Staunton, omówioną w naszym katalogu pojazdów GTA 3.

Liberty Campus i Aspatria

Liberty Campus zajmuje południową część wyspy — to kampus uniwersytecki z kilkoma budynkami akademickimi i szpitalem. Stylowo nawiązuje do Columbia University i NYU: ceglane gmachy, szeroka esplanada i drzewa obsadzone w betonowych donic. Szpital na kampusie jest ważny praktycznie: po śmierci Claude’a respawnuje się właśnie tu, z pełnym zdrowiem, ale bez broni i pieniędzy. Bliskość Pay ‘n’ Spray i sejfu Newport sprawia, że Liberty Campus jest punktem startowym po nieudanych podejściach do trudnych misji.

Aspatria to szklana dzielnica biurowa między Liberty Campus a Bedford Point. Szklane wieżowce, zadbane place i fontanny czynią ją jedną z najładniejszych wizualnie lokacji Staunton, ale fabularnie jest drugorzędna — kilka hidden packages, kilka pickupów broni i tyle. Aspatria jest za to dobrym miejscem na ucieczkę przed pościgiem: zawiły układ pasaży między budynkami pomaga zgubić policję.

Zleceniodawcy na Staunton Island

Akt drugi GTA 3 skupia cztery linie misji, każda z innym zleceniodawcą — i każda z innym klimatem.

Asuka Kasen to szefowa Yakuzy na Staunton i główna protagonistka aktu drugiego. Daje misje od brutalnych (likwidacja wrogów Yakuzy) po strategiczne (ingerowanie w operacje Kartelu). Asuka jest zimna, wyrachowana i otwarcie cieszy się z torturowania Miguela. Jej linia misji kończy się dramatycznie: w akcie trzecim Claude znajduje ją martwą, przebitą kijem golfowym — egzekucja zlecona przez Catalinę.

Kenji Kasen to brat Asuki i właściciel kasyna w Torrington. Jego misje są bardziej „gangsterskie" — sabotaże, likwidacje, ochrona wpływowych osób. Kenji ginie w połowie aktu drugiego, co staje się katalizatorem wojny Yakuzy z Kartelem.

Donald Love to magnat medialny, polityk-kandydat i — jak ujawnia LCS — kanibal. Jego misje są najbardziej cyniczne w całym GTA 3: sabotaż konkurentów, kradzież ciał (dosłownie), kupno nieruchomości po konflikcie zbrojnym. Donald Love znika bez ostrzeżenia w misji „Love’s Disappearance" — jego dalsze losy w GTA 3 pozostają niewyjaśnione. Kulisy opisuje GTA Liberty City Stories.

Ray Machowski to skorumpowany detektyw ukrywający się w toaletach Belleville Park. Jego misje to miks eliminacji i eskapad — kulminujące w „Marked Man", w której Claude przeprowadza Raya do granicy wyspy, gdy za oboma goni cała policja i wojsko.

Kluczowe misje rozgrywające się na Staunton

Waka-Gashira Wipeout

Jedna z najbardziej kontrowersyjnych misji w GTA 3 — Claude likwiduje Kenjiego Kasena przebrany w strój Kartelu Kolumbijskiego, tak by Yakuza myślała, że to Kartel zabił jej szefa. Zlecenie pochodzi od Donalda Love’a, który chce zdestabilizować cały Staunton. Efektem jest eskalacja konfliktu Yakuza–Kartel, z której Love czerpie polityczne i biznesowe korzyści.

Misja jest krótka, ale fabularne konsekwencje są ogromne. Po śmierci Kenjiego Yakuza zmienia status Claude’a z „sojusznika" na „wróg" — Stingery zaczynają go atakować na widok.

Grand Theft Aero

Misja dla Donalda Love’a polegająca na kradzieży towaru z lotniska Francis International na Shoreside Vale — ale rozgrywka zaczyna się i kończy na Staunton. To jedno z trudniejszych zadań w akcie drugim, bo wymaga dotarcia na Shoreside (przez dopiero co odblokowany Porter Tunnel), sprawnego działania na lotnisku i powrotu przez cały Liberty City pod ostrzałem.

Love’s Disappearance

Technicznie nie jest to „misja" — Donald Love po prostu przestaje odbierać telefon, a Claude nie dostaje żadnego wyjaśnienia. To jeden z niedomkniętych wątków GTA 3, który przez lata rozpalał wyobraźnię fanów. Odpowiedź przynosi dopiero LCS, gdzie widzimy, co Love robił bezpośrednio przed GTA 3.

Marked Man

Misja Raya Machowskiego — Claude dostarcza Raya do granicy z nowym dowodem tożsamości, podczas gdy policja i wojsko organizują blokadę całego Staunton. To jedna z najbardziej chaotycznych misji w całej grze pod względem liczby agresywnych NPC. Zdobycie pojazdu z grubym pancerzem przed misją jest absolutnie konieczne.

Hidden packages na Staunton — 33 paczki

Na Staunton Island ukrytych jest 33 hidden packages — tyle samo co na Portland, jedną mniej niż na Shoreside Vale. Są rozsiane równomiernie po wszystkich dzielnicach, choć kilka obszarów jest szczególnie zagęszczonych.

Najtrudniejsze paczki to te na dachach wieżowców Bedford Point i Torrington — wymagają wjazdu po rampach lub skok motocykla z sąsiednich budynków. Kilka paczek ukryto w fontannach i pod mostami, gdzie nie ma żadnego wskaźnika na poziomie ulicy.

Orientacyjny rozkład paczek według dzielnic:

Zebranie kolejnych dziesiątek paczek (łącznie ze wszystkich wysp) odblokowuje nagrody pojawiające się w sejfach. Przy 60 paczkach (łącznie) odblokowuje się wyrzutnia rakiet, przy 80 — pancerz, przy 100 — Rhino (czołg) i osławiony Spawn Rhino w sejfie. Pełna mapa paczek dostępna jest w naszym artykule o mapie Liberty City.

Sejfy i kryjówki

Na Staunton dostępne są dwa sejfy.

Apartament Asuki w Bedford Point to główna baza na czas aktu drugiego. Garaż mieści dwa pojazdy, punkt zapisu jest wewnątrz budynku. Apartament jest dostępny natychmiast po przybyciu na Staunton — Asuka podaje Claude’owi klucze jako gest dobrej woli.

Sejf w Newport to drugi punkt zapisu, otwarty po kilku pierwszych misjach na Staunton. Jego garaż jest nieco większy, a bliskość Wang Cars i Pay ‘n’ Spray czyni go wygodniejszą bazą do misji eksploatacyjnych (import aut, hidden packages). Wielu graczy używa Newport jako głównego sejfu na Staunton właśnie z powodu tej bliskości.

Keffe Memorial Stadium w północnej części wyspy to osobna atrakcja — tu od wtorku do czwartku odbywa się Bloodring (derby demolderby), w piątki i soboty — Dirt Ring (wyścigi terenowe), a w niedzielę — Turismo (wyścig uliczny). Nagrody za wygranie każdego z tych wydarzeń to gotówka i cenne pojazdy. Stadium to też jedno z rzadszych miejsc w grze, gdzie gracz może uczestniczyć w zorganizowanej rywalizacji.

Ciekawostki o Staunton Island

Staunton kryje kilka fascynujących smaczków, które często umykają podczas normalnej rozgrywki.

Bijące serce w Bedford Point to jeden z najsłynniejszych easter eggów GTA 3 — po godzinie 23:00 na trawniku przy jednym z budynków Bedford Point pojawia się pulsujący kształt bijącego serca. To klasyczny znak rozpoznawczy Rockstar Games, obecny też w Vice City i San Andreas. Aby go zobaczyć bez bawienia się zegarem, można skorzystać z kodów wpływających na porę dnia.

Most Callahan — fizycznie zniszczony przez wybuchowy Kartel w „Give Me Liberty" — jest naprawiony betonowymi konstrukcjami i linami stabilizacyjnymi po odblokowaniu Staunton. Można na nim stać i obserwować ruch drogowy oraz, przy odrobinie szczęścia, łodzie przepływające pod podporami.

Kasyno Kenjiego ma zewnętrzną architekturę inspirowaną kasyn z Atlantic City i Las Vegas, z neonami działającymi w nocy. Kilku modderów próbowało dodać działające wnętrze, ale oryginalnie środek kasyna jest pustą przestrzenią z niewidzialną ścianą przy drzwiach.

Redakcja Liberty Tree przy Belleville Park to budynek, który pojawia się wielokrotnie w radiu i rozmowach NPC jako niezależna gazeta — ironicznie, kontrolowana pośrednio przez sieć medialną Donalda Love’a. To jeden z wielu drobnych szczegółów budujących świat GTA 3 poza samą rozgrywką.

Połączenie z GTA Liberty City Stories

Staunton Island w GTA Liberty City Stories (2005, PSP/PS2) wygląda zupełnie inaczej — Fort Staunton to wówczas pełna dzielnica biurowa, gęsto zabudowana. Gracz może przez nią jeździć i eksplorować ją. Wysadzenie Fort Staunton przez Toniego Ciprianiego to kulminacja jednej z misji w LCS i wyjaśnienie tego, co widać w GTA 3: ogromny plac budowy powstały na gruzach dzielnicy.

Połączenie fabularne między obiema grami jest jednym z powodów, dla których GTA 3 warto ogrywać z perspektywy całego 3D Universe — każde miasto i każda lokacja mają swoje prehistorię. Fabułę GTA 3 analizujemy szczegółowo w osobnym artykule o fabule.

Najczęściej zadawane pytania