Mapa Liberty City w GTA 3 — przewodnik po wyspach Portland, Staunton i Shoreside

Liberty City w GTA 3 to fikcyjne miasto wzorowane na Nowym Jorku, podzielone na trzy wyspy połączone mostami i tunelem. Każda wyspa odpowiada jednemu aktowi fabuły, ma własne gangi, własną estetykę i własny rytm rozgrywki. W tym przewodniku zebraliśmy wszystko, co warto wiedzieć o mapie — od układu dzielnic i mostów, przez sejfy, Pay ‘n’ Spray i ukryte paczki, po lokacje fabularne i niedostępne obszary „Ghost Town”. Tekst jest zarówno kompendium dla nowych graczy, jak i punktem wyjścia do bardziej szczegółowych artykułów o Portland, Staunton Island i Shoreside Vale.

Trzy wyspy Liberty City

Liberty City jako całość jest kompozycją trzech osobnych wysp, które gracz zdobywa po kolei wraz z postępem fabuły. Wschód mapy zajmuje Portland — gęste, ceglane przedmieście wzorowane na Brooklynie. Środek to Staunton Island, drapaczowe centrum przypominające Manhattan. Zachód zajmuje Shoreside Vale — przedmieścia, lotnisko i tama, których pierwowzorem są New Jersey i Staten Island. Cała aglomeracja oddaje klimat amerykańskiego Wschodniego Wybrzeża z przełomu wieków: most łączący Portland ze Stauntonem, kolej naziemna nad ulicami, port kontenerowy i industrialne nabrzeża.

Każda wyspa to także osobny etap fabularny. W akcie pierwszym Claude porusza się tylko po Portland i pracuje dla rodziny Leone. W akcie drugim po naprawieniu mostu Callahan otwiera się Staunton Island, gdzie do gry wchodzą Yakuza, Donald Love i skorumpowany detektyw Ray Machowski. Akt trzeci przenosi rozgrywkę do Shoreside Vale, gdzie gracz ostatecznie konfrontuje się z Catalina i Kartelem Kolumbijskim. Konstrukcja mapy nie jest więc przypadkowa — wynika bezpośrednio z fabuły i tempa odblokowywania kolejnych dzielnic.

Z punktu widzenia gracza oznacza to dwie ważne rzeczy. Po pierwsze: każda wyspa ma własne sejfy, własne Pay ‘n’ Spray i własne ukryte paczki. Po drugie: postaci, pojazdy i misje są związane z konkretną wyspą. Mafia Leone to Portland, Yakuza to Staunton, Kartel to Shoreside.

Portland — pierwsza wyspa, mafia Leone

Portland to wschodnia wyspa Liberty City i pierwszy obszar dostępny w grze. To gęsto zabudowane, ceglane miasto rzeźnickich barów, klubów ze striptizem, garaży i fabryk ryb. Architektonicznie najbardziej przypomina Brooklyn z lat 80. — z czerwoną cegłą, nadziemną koleją i wąskimi uliczkami. Tu mieszka rodzina Leone, która de facto kontroluje pierwszą połowę gry, tu mają też swoje rewiry Triady (Chinatown), Diablos (Hepburn Heights) i mniejsze gangi.

Lista dzielnic Portland z północy na południe wygląda następująco:

• Portland Beach — niewielka plaża na północy, dostępna dopiero w późniejszej fazie gry.
• Portland Harbor — port kontenerowy z dżipami i ciężarówkami; doskonałe miejsce do farmienia większych wozów.
• Hepburn Heights — projekty mieszkaniowe i baza Diablos; tu znajduje się budka telefoniczna z misjami El Burro.
• Atlantic Quays — przemysłowe nabrzeża z magazynami.
• Portland View — strome ulice z domkami szeregowymi.
• Saint Mark’s — włoska dzielnica, restauracja Mama Cipriani, dom Salvatore Leone i pierwszy Pay ‘n’ Spray.
• Red Light District — neonowa dzielnica klubów; tu działa Sex Club Seven Luigiego.
• Chinatown — terytorium Triad i fabryka ryb.
• Trenton — przemysł, warsztat Joey’a Leone i Bitchin’ Dog Food Marty’ego Chonksa.
• Callahan Point — południowy cypel z mostem do Staunton (na początku gry zniszczony).

Pierwszy sejf, który Claude dostaje od 8-Balla, znajduje się w Hepburn Heights, tuż obok jego warsztatu bombowego. To stamtąd startuje większość misji aktu pierwszego — od pierwszej misji „Give Me Liberty” aż po dramatyczny finał Portland, w którym Claude zabija Salvatore. Jeśli chcesz zacząć eksplorację mapy, Portland jest naturalnym pierwszym przystankiem.

Staunton Island — centrum biznesowe i Yakuza

Staunton Island to środkowa wyspa Liberty City i serce finansowe miasta. Jeśli Portland było Brooklynem, Staunton jest pełnokrwistym Manhattanem: szklane wieżowce, parki, uniwersytet, redakcje gazet, kasyno. Wyspa otwiera się po naprawieniu mostu Callahan i otwarciu drugiego aktu fabuły. Schronienie daje Claude’owi Asuka Kasen, liderka tutejszej Yakuzy, którą poznaje już pod koniec aktu pierwszego.

Lista dzielnic Staunton:

• Liberty Campus — uniwersytet z kampusem; tu znajduje się m.in. szpital.
• Belleville Park — park w stylu Central Parku; w toaletach parkowych pracuje detektyw Ray Machowski.
• Aspatria — biurowa dzielnica między Belleville a Bedford Point.
• Bedford Point — luksusowy apartament Asuki, wieżowce, sklepy.
• Newport — sejf, Pay ‘n’ Spray, salon Wang Cars, tu też startują misje King Courtney.
• Torrington — wieża medialna Donalda Love’a i siedziba Liberty Tree.
• Rockford — zamożna zachodnia dzielnica.
• Fort Staunton — zamknięty plac budowy, dostępny tylko fragmentarycznie (kanonicznie wysadzony w GTA Liberty City Stories).

Misje na Staunton koncentrują się wokół trzech zleceniodawców: Asuki, Donalda Love’a i Raya Machowskiego. To tu rozgrywa się wojna gangów, w której gracz manipuluje Yakuzą, Kartelem i Triadami nawzajem. Tu też kryje się jeden z najgłośniejszych easter eggów GTA 3 — obscene heart widoczny w jednym z ogrodów po godzinie 23:00.

Shoreside Vale — finałowa wyspa, Kartel

Shoreside Vale to zachodnia, ostatnia wyspa Liberty City. W przeciwieństwie do Portland i Stauntonu jest tu znacznie więcej zieleni, mniej ulic na siatce, a zabudowa miesza luksusowe wille z industrialnymi nabrzeżami. Wyspa łączy się ze Stauntonem przez tunel Porter Tunnel, otwierany dopiero w akcie trzecim. Architektonicznie Shoreside przypomina New Jersey i Staten Island — to zaplecze metropolii, a nie jej centrum.

Najważniejsze dzielnice i punkty:

• Cedar Grove — willowa dzielnica; tutaj znajduje się dom Asuki (miejsce jej śmierci) i sąsiednia kryjówka Cataliny.
• Pike Creek — przemysł; tu mieści się trzeci Pay ‘n’ Spray i sklep z bronią.
• Wichita Gardens — projekty mieszkaniowe; baza gangu Hoods/Red Jacks i punktowo Kartelu, tu działa D-Ice z budkami telefonicznymi.
• Cochrane Dam — gigantyczna tama, scena finałowej misji „The Exchange”.
• Francis International Airport — lotnisko, jedyne miejsce, gdzie spawnuje się samolocik Dodo.
• Phil Cassidy’s Army Surplus — baza wojskowa z czołgiem Rhino.

Shoreside to też wyspa najbardziej rozległa pod względem dystansu, ale najmniej zaludniona. Eksploracja samochodem jest tu szybsza, lecz boczne misje (taxi, vigilante) trudniejsze ze względu na rzadszą siatkę ulic. Z perspektywy fabuły jest to zarazem najbardziej zwarta i najbardziej brutalna część gry — od śmierci Asuki, przez tortury Millera, po finałową strzelaninę z Catalina.

Mosty i tunele łączące wyspy

Wyspy Liberty City są ze sobą połączone tylko trzema głównymi przeprawami i to one regulują, co i kiedy gracz może odwiedzić.

Most Callahan to jedna z najbardziej kultowych przepraw w serii — pierwsza misja gry rozgrywa się dosłownie na nim, a jego eksplozja jest narzędziem fabularnym blokującym dostęp do dwóch pozostałych wysp. Porter Tunnel odblokowuje akt trzeci, a Shoreside Lift Bridge to most podnoszony, którego nie da się minąć łodzią, gdy jest opuszczony.

Sejfy — gdzie zostawiać pojazdy

Sejf w GTA 3 to mieszkanie z garażem i punktem zapisu gry. Jest tylko jeden sejf na wyspę i każdy zostaje odblokowany wraz z postępem fabuły.

• Hepburn Heights, Portland — pierwszy sejf, dostępny od początku gry. Garaż dwustanowiskowy, sąsiaduje z warsztatem 8-Balla.
• Newport, Staunton Island — sejf otwierany przez Asukę po przeprowadzce na Staunton. Większy garaż, wygodniejszy układ.
• Cedar Grove, Shoreside Vale — sejf w willi sąsiadującej z domem Cataliny. Otwierany w akcie trzecim.

Garaż sejfu to jedyny sposób, by trwale zachować pojazd między sesjami gry. Co istotne — po dochodzi limit miejsc i niektóre wozy „znikają”, jeśli wjedziesz do garażu zbyt szybko po zapisaniu. To znany problem, częściowo poprawiony w Definitive Edition. W sejfach pojawiają się także kolejne nagrody za hidden packages (patrz niżej).

Hidden packages — 100 ukrytych paczek

Po Liberty City rozsianych jest 100 świecących hidden packages. Zbieranie ich to klasyczna zabawa kolekcjonerska, a zarazem warunek konieczny do osiągnięcia 100% completion. Paczki podzielone są mniej więcej równo — około 33–34 na każdą z trzech wysp.

Co 10 zebranych paczek nagroda pojawia się w garażach wszystkich trzech sejfów:

Sto paczek jest wymagane do osiągnięcia 100% i odblokowania nagrody w postaci pancernego SUV-a. To także zadanie, które najlepiej wykonywać równolegle z misjami głównymi — niektóre paczki znajdują się w lokacjach niedostępnych na początku gry.

Pay ‘n’ Spray na każdej wyspie

Pay ‘n’ Spray to lakiernia, w której za 1000 dolarów (lub za darmo, jeśli pojazd ma poziom poszukiwania) można zmienić kolor wozu i zresetować policyjną pogoń. W Liberty City jest dokładnie jeden Pay ‘n’ Spray na wyspę:

• Saint Mark’s, Portland — tuż przy restauracji Mama Cipriani.
• Newport, Staunton Island — sąsiaduje z salonem Wang Cars.
• Pike Creek, Shoreside Vale — w przemysłowej części wyspy.

Pay ‘n’ Spray nie zadziała, gdy jesteś poszukiwany na 4 i więcej gwiazdek (FBI/wojsko), ani gdy w aucie znajduje się NPC z misji eskortowych (np. Marii). Niektóre znane exploity wykorzystują Pay ‘n’ Spray do nieskończonego zarabiania pieniędzy w trakcie misji wymagających dostarczenia auta.

Punkty zdrowia, pancerza i broni

Mapa Liberty City jest gęsto zaludniona pickupami zdrowia, pancerza i broni — większość ma stałe lokacje i respawnuje się po jakimś czasie. Najważniejsze z punktu widzenia gracza:

• Pickupy zdrowia (serce) — m.in. ginekologia w Portland View, klinika w Bedford Point, hangar lotniska na Shoreside.
• Pickupy pancerza (kamizelka) — komisariaty policji (każdy ma kamizelkę przy wejściu), niektóre dachy w Saint Mark’s i Newport.
• Sklepy z bronią Ammu-Nation — Red Light District (Portland), Belleville Park (Staunton) i Pike Creek (Shoreside).
• Phil Cassidy’s Army Surplus — Shoreside Vale, baza wojskowa: tu można kupić wyrzutnię rakiet i miotacz ognia po misjach Phila.

Pełna lista pickupów wykracza poza ramy tego przewodnika, ale każdy z nich można zlokalizować w grze za pomocą wskazówek z fanowskich map. Warto zapamiętać, że najszybszym sposobem na pełen zestaw broni jest zebranie pierwszych 80 hidden packages — wtedy w sejfie czekają na ciebie wszystkie podstawowe pukawki.

Z perspektywy ekonomii rozgrywki najważniejsze są pickupy w pobliżu sejfu Hepburn Heights (dwa pickupy zdrowia, jeden pancerza), w Belleville Park (pickup zdrowia w fontannie) i w Pike Creek (pickup pancerza obok Pay ‘n’ Spray). To miejsca, do których warto zaglądać przed każdą trudniejszą misją. Ammu-Nation przyjmuje gotówkę i nie ma limitu kupowanych sztuk amunicji — najtańszą bronią jest pistolet (100 dolarów), najdroższą wyrzutnia rakiet (10 000 dolarów) — a po 80 zebranych paczkach wszystko to jest dostępne za darmo w garażu.

Ważne miejsca fabuły

Niektóre lokacje w Liberty City są ważniejsze od innych — to one tworzą kościec fabuły GTA 3. Najważniejsze adresy w mieście:

• Most Callahan, Portland — miejsce zdrady Cataliny i pierwszej misji.
• Sex Club Seven, Red Light District — klub Luigiego, później miejsce zabójstwa Salvatore.
• Mama’s Restaurant, Saint Mark’s — kuchnia Toniego Ciprianiego.
• Apartament Asuki, Bedford Point — kwatera główna w akcie 2.
• Wieża Donalda Love’a, Torrington — siedziba mediów.
• Willa Asuki, Cedar Grove — miejsce jej śmierci.
• Cochrane Dam — finałowa misja „The Exchange”.

To na tych mapach koncentrują się główne misje fabularne. Większość z nich jest też świetnym punktem startowym do zwiedzania — np. od restauracji Mamy łatwo dojść pieszo do portu i Hepburn Heights.

Niedostępne i ukryte lokacje (Ghost Town)

Poza oficjalnymi granicami mapy znajduje się tzw. Ghost Town — fragmenty terenu, które programiści wstawili tylko jako tło, ale do których gracz może się dostać samolocikiem Dodo lub poprzez glitch. Najczęściej wymieniane to Garystown i Aronsville — szare, pozbawione kolizji rejony z napisem „You weren’t supposed to be able to get here” w pliku tekstowym gry.

Druga kategoria to lokacje, które zostały zaprojektowane, ale w finalnej grze są zamknięte:

• Fort Staunton — duża zamknięta budowa pod plandeką; w GTA Liberty City Stories pokazano, że została wysadzona przez Toniego.
• Most kolejowy łączący Portland i Staunton — nie da się go pokonać samochodem (tylko pociągiem).
• Tereny lotniska Francis — niektóre hangary są niedostępne dla gracza, mimo że istnieją w siatce.

Eksploracja tych obszarów to klasyk fanowskiej archeologii — i jeden z powodów, dla których GTA 3 do dziś jest analizowane przez społeczność. Więcej znajdziesz w naszych tekstach o easter eggach i ciekawostkach o GTA 3.

Najczęściej zadawane pytania